هرگاه كاروانى بدآنجا رسد و بر مضمون آن اطلاع يابد زياده از آنچه مقرر گشته چيزى براه‌داران ندهد و امير نورانعى حسب الحكم بتقديم رسانيده مسافران از قطع طريق و جور تقاول فراغت يافتند و آغاز آمد شد نموده جهته تجارت بهر شهر و ولايت كه مدعا بود شتافتند . حكايت نهم در خالص ساختن عيار زر و سيم و گداختن قلابان در بوته خوف و بيم . در روزگار قديم هريك از حكام روم و آذربايجان و فارس و كرمان و ديار بكر و گرجستان و مازندران و خراسان بعيارهاى مختلف زر ميزدند و اين معنى موجب نقصان و پريشانى حال سوداگران ميشد بنابر آن ارغون خان در ايام فرمانفرمائى خود يرليغ فرمود كه در تمامى ممالك بايد كه عيار نقره ده نه باشد و كيخاتو خان نيز موافق اين حكم عمل نمود اما چندان فايده بر آن مترتب نگشت و در هيچ موضع عيار نقره زياده از ده هشت نبوده و از زر روم از هرده دينار بيش از دو دينار نقره حاصل نميشد و چون نقد وجود فايض الجود غازانى بعنايت صانع كارخانه آفرينش از غل و غش عارى بود و در نظر اهل دانش و بينش مانند طلا مهرى تمام عيار مينمود در آن اوان كه سكه پادشاهى بنام همايون اريستامش مزين و محلى شد صيرفى طبع نقادبر سرانجام آن مهم گماشته سكه وضع فرمود كه ديگرى را ساختن آن ميسر نبود و فرمود كه در تمامت ممالك محروسه به آن سكه كه كلمهء توحيد در آن منقوش بود زر زنند و هرزرى كه آن سكه نداشته باشد رايج ندانند و اصلا تنگجات طلا و نقره را مغشوش نگردانند و فرمود كه نيم مثقال نقرهء خالص مضروبهء مسكوكه را بيكدرم خرج كنند تنگجات جميع ولايات را شكسته و بخلاص برده تمام عيار سازند و به همان و زن سكه موزون و مسكوك گردانند چون بفرمان آن مظهر امن و امان در ولايت روم و اران و آذربايجان و عراقين و فارس و كرمان و گرجستان و كردستان و مازندران و خراسان وزن و عيار زر مساوى كشت و از بيم سياست و فرط مهابتش ضرابان و قلابانرا مجال آن نماند كه طلا و نقرهء مغشوش را سكه زنند فرقه برايا خصوصا تجار بغايت مرفه الحال شدند و بفراغبال آغاز سوداگرى و معامله نمودند و همدران ايام غازان خان فرمانداد تا از طلا مهرى تنكجات صد مثقالى مضروب گردانيدند و در سكهء آن تنگجات آيات كلام ملك علام و اسامى سامى ائمه اثنا عشر عليهم السلام و نام آن پادشاه جم احتشام مثبت بود و هريك از آن كه بدست مفلسى مىافتاد چندگاه بفراغت مينمود .